Get Adobe Flash player

NÂNG CAO HIỆU QUẢ DẠY HỌC TÍCH HỢP LIÊN MÔN TRONG GIẢNG DẠY SINH HỌC 10 TẠI TRƯỜNG THPT AN LÃO

     Môn sinh học lớp 10 có đặc thù liên quan tới kiến thức của nhiều môn học khác như toán, lí, và đặc biệt là môn hóa. Rất nhiều hiện tượng sinh học trong tế bào đòi hỏi học sinh cần được trải nghiệm để hiểu kiến thức. Tuy nhiên, trong cấu trúc của sách giáo khoa, các thí nghiệm bố trí không nhiều, không phù hợp với mạch kiến thức hoặc điều kiện cơ sở vật chất của nhà trường THPT miền núi như huyện An Lão. Mặt khác, kiến thức về các thí nghiệm Hóa học lại rất cần thiết cho học sinh để có thể vận dụng vào trong thực tiễn đời sống. Giúp các em dễ dàng tiếp cận với kiến thức liên môn như với môn Hóa học trong dạy học Sinh học, cần thiết phải thiết kế hoặc tạo cho các em có những cơ hội trải nghiệm với những bài thực hành.

     Trong nhiều năm qua, các giáo viên trong nhóm sinh đã cùng hợp tác trao đổi kinh nghiệm và thống nhất xây dựng một số thí nghiệm Hóa học cho học sinh thực hiện trong dạy học sinh học 10 nhằm nâng cao chất lượng dạy học tích hợp liên môn. Những thí nghiệm dễ làm, thiết bị, mẫu vật đơn giản dễ tìm kiếm tại địa phương, gần gũi với những hiện tượng sinh học cần nghiên cứu. Đó là các thí nghiệm như:

Bài thực hành 1:

+ Tìm hiểu hiện tượng nước thay đổi thể tích khi thay đổi trạng thái: Cho nước vào một cốc nhựa (ly kem cốc đã sử dụng), đánh dấu vị trí mực nước ban đầu, cho cốc nước vào ngăn đá tủ lạnh. Sau đó lấy ra quan sát.

+ Sự thay đổi của tế bào quả cà chua trước  và sau khi cho vào ngăn đá tủ lạnh: Cho quả cà chua chín vào ngăn đá tủ lạnh. Sau một thời gian lấy ra quan sát. Vỏ quả cà chua để ngăn đá lạnh khi lấy ra quan sát có nhiều vết nứt, lột bỏ vỏ thì nước chảy ra nhiều trong khi quả cả chua chín bình thường vỏ không bị nứt và lột vỏ không bị chảy nhiều nước.

Bài thực hành 2:

Tìm hiểu các loại môi trường theo nồng độ chất  và hiện tượng xảy ra với tế bào ở mỗi loại môi trường:

- Nhóm 1 và 3: Ngâm lá rau xà lách vào dung dịch nước muối. Quan sát hiện tượng, xác định loại môi trường và giải thích hiện tượng.

- Nhóm 2 và 4: Ngâm quả ớt và cọng rau muống đã tỉa hoa vào cốc nước. Xác định loại môi trường? Quan sát hiện tượng và giải thích.

- Nhóm 5 và 6: Gọt một phần quả dưa leo tạo hình cốc rỗng có thành dày khoảng 0,5cm, đổ dung dịch nước vào phần rỗng và đánh dấu mực nước. Đặt cốc làm bằng dưa leo vào tô đựng nước rồi đánh dấu mực nước. Xác định loại môi trường? Quan sát và giải thích hiện tượng.

Bài thực hành 3: Tìm hiểu tính bán thấm của màng

- Lấy củ khoai lang gọt vỏ và tạo hình 3 chiếc cốc rỗng bằng khoai lang.

- Luộc chín một cốc khoai lang và cho cốc khoai lang chín vào cốc thủy tinh đựng nước sạch (cốc 1).

- Cho một cốc khoai lang sống vào cốc thủy tinh đựng nước sạch (cốc 2).

- Cho nước đường vào cốc khoai lang sống và đặt vào cốc thủy tinh đựng nước sạch. Đánh dấu mực nước phía trong và ngoài của cốc (cốc 3).

Bài thực hành 4: Tìm hiểu các loại môi trường nuôi cấy của vi sinh vật.

- Bài thực hành 4.1: Lấy miếng bánh mì lớn để trong môi trường ẩm và tối.

- Bài thực hành 4.2: Nấu gạo nếp thành cơm để nguội, trộn cùng bột bánh men, ủ kín trong tối.

Với những thí nghiệm đơn giản trên, học sinh không chỉ tự mình được thực hiện thí nghiệm để kiếm chứng kiến thức. Quan trọng hơn, việc biến kiến thức lí thuyết khô khan thành các thí nghiệm đã hấp dẫn học sinh hơn trong việc học tập bô môn. Từ đó góp phần không nhỏ trong việc nâng cao chất lượng học tập bộ môn của học sinh trong điều kiện cơ sở vật chất của nhà trường miền núi còn nhiều khó khăn.

Lê Thị Hiển

KỶ NIỆM 30 NĂM THÀNH LẬP TRƯỜNG

Liên kết